Dział obserwacyjny

 

Dział utworzony w 2009 roku z połączenia trzech funkcjonujących od 2002 roku komórek organizacyjnych tj. działu meteorowego - zajmującego się w głównej mierze koordynacją obserwacji meteorów i współpracą w tym zakresie, działu teleskopowego - zabezpieczającego sprzęt optyczny do obserwacji różnego typu obiektów - zazwyczaj astronomicznych, oraz działu astrofotografii - skupiającego się na utrwalaniu tychże obiektów.
Obecnie dział zajmuje się prowadzeniem, animowaniem i koordynacją nocnych obserwacji astronomicznych zarówno grupowych jak i indywidualnych, doradza w zakresie doboru odpowiedniego sprzętu optycznego, organizuje pokazy nieba i prelekcje dla młodzieży. W okresie wakacji lub w przypadku ciekawych zjawisk astronomicznych, wspomaga merytorycznie zjazdy i obozy obserwacyjne oraz Astroeventy i wyprawy okazjonalne.

Do najważniejszych zadań działu można zaliczyć:

 Funkcjonowaniem działu zajmują się obecnie dwaj koordynatorzy - Michał Goraus i Krzysztof Dwornik.

 

                                   
                                   
                                   

 

 

Aktywność słoneczna w 2024 roku daje o sobie znać. Przekonali się o tym obserwatorzy ciemnego nieba w nocy z 10 na 11 maja br., kiedy to nie tylko na północnym kierunku nieba, ale na całym prawie nieboskłonie można było zaobserwować gigantyczną wręcz (jak na nasze położenie), zorzę polarną. Internet zalały tysiące zdjęć, a więc i my postanowiliśmy uwiecznić w miarę możliwości to niebywałe zjawisko, będące wynikiem rozbłysków słonecznych klasy X, skutkujące wysłaniem w kierunku naszej planety CME. Choć pogoda nie była zbyt łaskawa, a dodatkowo w Krakowie, gdzie odbywała się wówczas nasza wystawa "Misja po Układzie Słonecznym" nocne niebo jest zbyt rozjaśnione zanieczyszczeniem świetlnym, udało się dopiero na obrzeżach Krakowa jak i w innych lokalizacjach uchwycić charakterystyczne, kolorowe struktury. Późną nocą, także w końcu i Sopotnia Wielka była świadkiem bardzo rzadko obserwowanych kolorów zorzy na tych współrzędnych geograficznych. W zenicie pojawił się bowiem odcień zieleni, fioletu, ciemno-granatowy, a także żółty wraz z charakterystycznymi słupami i liniami, upodobniającymi się do pionowych chmur cirrostratus. Te jednak w przeciwieństwie do chmur, znikały i pojawiały się wręcz natychmiast, mieniąc się różnobarwnymi kompozycjami. Obserwatorzy z Polski okrzyknęli minioną zorzę jako największą od blisko 20 lat. Poniżej przedstawiamy kilka wybranych zdjęć autorstwa Piotra Nawalkowskiego, Małgorzaty Sciseł, Jakuba Koniora oraz z sieci ALPS UWr dzięki uprzejmości dr Sylwestra Kołomańskiego. Wybrane zdjęcia w wersji ekspozycyjnej (drukowanej) można również obejrzeć do końca tego tygodnia przy modelu Słońca na terenie Galerii Krakowskiej, w ramach wystawy "Misja po Układzie Słonecznym", a także porozmawiać z naszymi przewodnikami oprowadzającymi po wystawie, w jaki sposób powstają takie efekty burzy słonecznej.

Kto nie zna naszego Naturalnego Satelity? Na pewno każdy miał okazję chociaż raz na niego spojrzeć przez teleskop lub lornetkę, ale mimo to serdecznie zachęcamy do udziału w zorganizowanych, światowych obserwacjach Księżyca, ogłoszonych właśnie 21 października br. Jako Stowarzyszenie POLARIS - OPP prowadzące od 3 lat tzw. "Meetingi z teleskopami", w szczególności podzielamy ducha wspólnych obserwacji na odległość, ale w tym celu nie tylko zachęcamy do użycia naszych "meetingowych" teleskopów, które trafiły do rodzin w ramach projektu "De revolutionibus", ale i także zapowiadamy dedykowany meeting już w najbliższą niedzielę wieczorem, o godz. 20:00 (tradycyjnie na platformie Zoom). Dlaczego dopiero w niedzielę? Chcemy właśnie zaprosić do samodzielnego utrwalenia różnymi technikami obrazu Srebrnego Globu z soboty na niedzielę i zachęcić do podzielenia się wynikami swoich obserwacji na Meetingu z teleskopami nr 170. Dla najbardziej wytrwałych i zaangażowanych rodzin przewidujemy bardzo wyjątkowe nagrody tematyczne!  Serdecznie zapraszamy do udziału i polecamy więc obserwacje Księżyca.

 

Teleskop? Zgłoś się do nas!Pierwszy teleskop to doskonała okazja, aby zainteresować się astronomią obserwacyjną. U wielu osób pasja zaczęła się w momencie, gdy po raz pierwszy ktoś z nas spojrzał przez teleskop na Księżyc, Saturna czy gromadę gwiazd.  Warto więc przemyśleć zakup pierwszego teleskopu, bo zanim to zrobimy, można przetestować taki sprzęt w ramach realizowanego przez nasze Stowarzyszenie projektu pt. "De revolutionibus". To właśnie dzięki temu projektowi można otrzymać w użyczenie amatorski teleskop zwierciadlany Sky-Watcher 130mm wraz z akcesoriami i co najważniejsze - cotygodniowymi prelekcjami bądź warsztatami on-line o tematyce szeroko pojętego kosmosu. Projekt adresowany jest zarówno do  młodzieży, osób dorosłych jak i seniorów, jednak w szczególności zapraszamy rodziny z dziećmi, gdzie pierwszy teleskop to często wielki początek astronomicznego zainteresowania bądź... nietrafiony prezent na święta. Po co więc wydawać pieniądze, skoro można sprawdzić zarówno pierwszy teleskop jak i zapał do obserwacji nieba? Zapraszamy do udziału!

Okładka kalendarza BEHIND THE MOON autorstwa Michała Łapińskiego - nlbmedia.pl6 kwietnia 2022r. odbyło się poranne spotkanie on-line osób uczestniczących we wspólnych obserwacjach nieba ze Stowarzyszeniem POLARIS - OPP. Celem jednego z kilku w ostatnim czasie meetingów z teleskopami była ciekawa koniunkcja (odległość poniżej 0,5 stopnia sfery niebieskiej) planety Saturn i Mars w towarzystwie bardzo jasnej Wenus. Działo się to niewiele przed wschodem Słońca, a więc obserwacje rozpoczynały się ok. godz. 5:00 rano, w dodatku we wtorek, gdy większość z nas jak wiadomo wstaje do pracy bądź szkoły. Pomimo tego na spotkanie on-line przybyło kilkoro wytrwałych obserwatorów i obserwatorek nieba, łącząc się z nami z takich miejscowości jak Opole, Godziszewo, Żychlin, Żabnica, Bystra, Milówka, Kraków czy bezpośrednio z samej Sopotni Wielkiej. Niestety, ten poranek nie należał do sprzyjających obserwacjom, gdyż praktycznie cała Polska spowita była chmurami, a w wielu miejscach padał deszcz i śnieg. Również temperatura nie należała do tych wiosennych, gdyż czujniki z ogródka ASTROMETEO Stowarzyszenia POLARIS - OPP wskazywały kilka kresek poniżej zera... Jednak trudy pasjonatów astronomii i oczywiste rozczarowanie warunkami atmosferycznymi zostały docenione wyjątkową nagrodą w postaci kolekcji zdjęć obiektów astronomicznych w formie ściennego kalendarza, autorstwa Michała Łapińskiego z nlbmedia, który zajmuje się astrofotografią. Kilkanaście przesyłek sfinansowanych z Akcji "1% na astronomię" niebawem dotrze za pośrednictwem paczkomatów do naszych uczestników i uczestniczek - zaś Panu Michałowi składamy serdecznie podziękowania za przekazaną darowiznę na naszej Stowarzyszenie. Dziękujemy wszystkim za wytrwałość i zapraszamy na kolejne, wspólne obserwacje!

 

 

Czerwone niebo nad Jeleśnią i Sopotnią Wielką.

7 listopada 2021r. oczom mieszkańców gminy Jeleśnia ukazał się niesamowity widok, który zdarza się raz na kilka miesięcy - o ile nie lat! Tak malowniczej scenerii nad Beskidami nie widziano tutaj od dawna, gdy na kilkanaście minut Słońce znalazło się na odpowiedniej wysokości nad horyzontem zachodnim, prezentując niesamowite uroki barw w połączeniu z chmurami typu Stratocumulus. Internet obiegły liczne zdjęcia z informacjami, że przepiękny zachód Słońca można było obserwować z wielu miejsc Żywiecczyzny, jednak mało gdzie udało się ująć tak malowniczy pejzaż w pełnym jego przebiegu oraz na tle szczytu Kotarnicy, sąsiadującej z Sopotnią Wielką. W dodatku podróżujący dokładnie w tym momencie zespół koordynatorski naszego Stowarzyszenia, pokusił się o kilka artystycznych ujęć tego banalnego, ale jakże pięknego zjawiska (zdjęcia w artykule).

Do Milówki wróć, czyli stanowisko POLARIS-OPP z teleskopami i Księżycem.

"Do Milówki wróć... z Księżycem" - tak można zatytułować wydarzenie, które miało miejsce 4 lipca 2021r. podczas Dni Milówki i Powiatu Żywieckiego, w którym na zlecenie FED uczestniczyło również Stowarzyszenie POLARIS - OPP ze swoim stoiskiem astronomicznym. W ramach realizacji działań popularyzatorskich i jednocześnie rozwoju misyjności (działalności statutowej), odbył się pokaz nieba przy pomocy teleskopów zlokalizowanych pod małym namiotem wraz z ekspozycją niebywałych rozmiarów modelu Księżyca. Działania były prowadzone z uwagi na realizację projektu z Funduszu Pomocowego Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, w którym rodziny z terenu Żywiecczyzny (i nie tylko) były zachęcane do czynnego udziału w pokazach Księżyca, planety Jowisz, Saturn czy innych obiektów na wieczornym niebie.

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych do zwiedzania kopuły Obserwatorium Astronomicznego Stowarzyszenia POLARIS - OPP w Sopotni Wielkiej, które będzie dostępne już w najbliższą sobotę 24 lipca 2021r. od godz. 20:00 do 23:00. Tego wieczoru dyżur pełnić będzie jeden z koordynatorów naszego Stowarzyszenia, który nie tylko zaprowadzi zainteresowanych na najwyższy punkt dachu pod sklepienie kopuły, ale i omówi znajdujący się tam sprzęt jak i uruchomi teleskop. W przypadku pochmurnego nieba lub deszczowej pogody, nadal będzie można obejrzeć wnętrze kopuły, ale bez otwierania klap osłaniających znajdujący się wewnątrz sprzęt. Do Obserwatorium będzie można wejść po dokonaniu rezerwacji telefonicznej na konkretną godzinę, w ilości maksymalnie do 5os. jednorazowo. Czas oprowadzania to ok. 20min.  24 lipca będzie niestety ostatnim dniem dostępności Obserwatorium w Sopotni Wielkiej z uwagi na planowany remont i serwis kopuły, który potrwa prawdopodobnie do końca wakacji br.  Rodziny uczestniczące w projekcie "Zabierz teleskop do domu" (zgłoszone na formularzu), posiadają prawo do bezpłatnego zwiedzania z naszym przewodnikiem (również wymagana rezerwacja miejsc). Zapraszamy serdecznie!

10 czerwca 2021r. na terenie Polski można było obserwować częściowe zaćmienie Słońca, które ostatni raz mieliśmy okazję podziwiać aż 6 lat temu. Nie było ono zbyt spektakularne z uwagi na niewielką część tarczy Księżyca, która przysłoniła naszą Dzienną Gwiazdę, ale i tak w wielu miejscach podjęto próbę zaobserwowania tego zjawiska. W tym celu Stowarzyszenie POLARIS-OPP zorganizowało tego dnia pokazy teleskopowe i transmisję on-line za pośrednictwem programu Zoom. Pomimo faktu, że z uwagi na zagrożenie COVID-19 siedziba pozostawała nadal zamknięta, obserwacje odbywały się na zewnątrz przy budynku siedziby naszej organizacji, gdzie dostępne były teleskopy czy ławeczki dla oczekujących na swoją kolej. Zaćmienie można było podziwiać przez teleskop z filtrem H-alfa (Coronado), a także przy użyciu metody rzutowania obrazu z teleskopu tradycyjnego Sky-Watcher 130mm. Było to również drugie takie zaćmienie, które relacjonowaliśmy na żywo on-line za pośrednictwem Internetu. Kilka dni później odbyło się podsumowanie i relacja osób organizujących to wydarzenie we współpracy z naszą organizacją:

18 lutego br. mija dokładnie 91 lat od odkrycia (niegdyś planety, a dzisiaj uznawanej za planetę karłowatą) Plutona przez amerykańskiego astronoma, Clyde'a Tombaugha w Lowell Observatory w Arizonie. Z tej okazji w wielu miejscach na świecie jak co roku organizowane są wydarzenia popularyzatorskie, mające na celu przybliżenie i upamiętnienie tego wyjątkowego odkrycia, informacji na jego temat i podobnych obiektów do Plutona, aż w końcu okoliczności zdegradowania dziewiątej planety. Nietypowe święto obchodzone jest również jako pewnego rodzaju zadośćuczynienie tym, którzy po dzień dzisiejszy nie mogą pogodzić się z faktem, iż Pluton nie jest już uznawany za pełnoprawną planetę. To dzień promujący oczywiście astronomię i obserwacje nieba, a także zachęta do samodzielnego odkrywania tajemnic komosu lub co najmniej uczestniczenia w takich badaniach i odkryciach. Czy wiedzą Państwo bowiem, że nazwę Pluton zaproponowała jedenastolatka, a kreskówkowy pies Pluto Walta Disneya to bohater bajek inspirowany właśnie tym odkryciem? Rok 2021 z przyczyn światowego kryzysu zdrowotnego, spowodowanego pandemią COVID-19 nie będzie obfitował w organizowanie dużych pokazów nieba, eventów czy zwiedzania obserwatoriów, ale nie oznacza to, że o Dniu Plutona mamy zapomnieć. Dlatego też zapraszamy serdecznie do uczestnictwa w kolejnym, spotkaniu Stowarzyszenia POLARIS - OPP, podczas którego będzie można wysłuchać prelekcji m.in. o obiektach plutonoidowych i ciałach niebieskich określanych skrótem NEO, a także zaprezentujemy zdjęcia autorstwa członków naszej organizacji, którzy uczestniczyli w wyprawie obserwacyjnej w 2017r. do USA i odwiedzili po drodze miejsce, gdzie dokonano tego arcytrudnego odkrycia. Przy odrobinie szczęścia będziemy mieli okazję ujrzeć również niebo na żywo w wersji on-line z kopuły Obserwatorium Astronomicznego w Sopotni Wielkiej, za pomocą kamery zamontowanej na 14'' teleskopie Schmidt-Cassegrain.

Zapraszamy do uczestnictwa w prelekcjach.

 

21 grudnia 2020r. od godz. 16:00 zapraszamy serdecznie do uczestnictwa we wspólnej obserwacji planety Jowisz i Saturn, które będą tego wieczoru w najmniejszej odległości kątowej od siebie, tworząc tzw. koniunkcję. Obiekty te będą widoczne gołym okiem praktycznie jako jeden, jasny obiekt krótko po zachodzie Słońca (również w kierunku zachodnim). Planety będzie można obserwować raptem przez 2-3h. w zależności od horyzontu, jaki będziemy mieli do dyspozycji (powinien być jak najniższy, jak najbardziej otwarty). Niestety z przyczyn pandemicznych nie organizujemy wspólnych, publicznych pokazów nieba przez teleskop, ale za to można wziąć udział we wspólnych obserwacjach on-line za pośrednictwem programu Zoom. Tego dnia organizujemy spotkanie zdalne z teleskopami Stowarzyszenia POLARIS - OPP, w dodatku wyjątkowe, gdyż otwarty i dostępny dla każdego, kto będzie miał ochotę się z nami spotkać. Zapraszamy do czynnych obserwacji, czyli obserwowania z użyciem jakiegokolwiek sprzętu typu teleskop lub lornetki, a nawet okiem nieuzbrojonym - dzielmy się wrażeniami i pasją!
 
Zapraszamy!